DE KRACHT VAN WEERLOOSHEID....

Crisis

Als ik zeg dat onze tijd lastig en duister is dan zullen niet velen dat kunnen ontkennen. Het lijkt een algemene tendens dat in Kerk en Wereld de lontjes korter worden en de spanningen groter. In de afgelopen weken hoorden wij voortdurend over de giftige sfeer binnen de Verenigde Staten. Wij kunnen ons meen ik oprecht grote zorgen maken over de toenemende spanningen, ook in ons eigen Nederland. Iemand met een andere visie wordt te snel gezien als een vijand. Politici worden op straat en op de sociale media bedreigd. We zijn sinds het uitbreken van de coronapandemie in wezen wat sprakeloos geworden en weten eigenlijk niet goed waar we het moeten zoeken. We werken zoveel mogelijk thuis, we kunnen niet of nauwelijks naar de kerk, we komen niet verder dan de huiselijke sfeer en we moeten vooral afstand houden, met mondkapjes op. Niet weinig mensen voelen zich eenzaam en de economische gevolgen van de coronapandemie geven bij velen een gevoel van bestaansonzekerheid.

Kerk

We leven in een periode waarin ook de Kerk voor velen steeds minder betekent. Zij heeft haar machtspositie zo’n 50 jaar geleden al moeten opgeven. We leven in een tijd waarin de geloofsleer als verklaring van alle grote levensvragen is ingestort. Toen het christendom in 312 onder keizer Constantijn staatsgodsdienst werd, kreeg de Kerk een nieuwe functie. Tot dan bestond er een veelheid van verhalen en leefden heel verschillende visies op de figuur van Jezus. De bisschop van Rome was een ‘primus inter pares’ (een leider onder zijn gelijken, red.) en de Blijde Boodschap was een houvast voor een zoekende minderheid. Maar vanaf dan werd alles anders. De Kerk werd de behoedster van een stabiele maatschappij en had geen boodschap aan pluriformiteit. De Blijde Boodschap ging men vertalen in Griekse begrippen. De greep op de samenleving en op de geest van indivi-duele gelovigen werd alsmaar groter. De kerk als instituut en het geloof als systeem beheersten heel het leven. De kribbe van Jezus verhuisde van de stal naar het paleis.

Individu

Totdat vanaf de tijd van de Verlichting een tegenbeweging op gang kwam, het individu zijn vrijheid opnieuw ging opeisen, allerlei wetenschappen zich losmaakten van kerkelijke bevoogding en de mens zelf wilde uitmaken wat hij als goed en kwaad beschouwde.

Sindsdien staat de Kerk in het verlies en maakt ze tot vandaag mee hoe haar invloed afbrokkelt en mensen in een gezagsconflict raken.

Zuivering

Misschien klinkt het tegenstrijdig als ik beweer dat al dat verlies een zegen is voor de Bijbelse Boodschap. Want wat rest ons nog? De onweerstaan-bare kracht van een weerloze liefde... een kwetsbaar Kind liggend in wat stro. De geleidelijke afbrokkeling van de laatste honderd jaar slaat velen met paniek, laat kerkgebouwen hun deuren sluiten, doet organisatoren naar het hoofd grijpen, maar bracht een intense zuivering op gang waarvan we het einde nog niet in zicht hebben.

Wie is God?

Welke God rest ons nog? De God die zich weerloos en zwak in een Men-senkind gegeven heeft, maar die daarbij ook de kant koos van alles en iedereen die in een situatie van zwakte en onzekerheid verkeert. Toen ikzelf begin dit jaar in het ziekenhuis op de corona-afdeling lag ervoer ik iets van die weerloze God… een God die zich weerloos aan mensen uitlevert en enkel in een zachtmoedige begroeting aan het licht komt. Is dat niet de kern van dit Kerstfeest? In de gestalte van een Kind, in de persoon van arme herders en in het feestelijke gezang van engelen wijst het Evangelie ons op de totale geboorte, die moet plaatsvinden: in ons en om ons heen. Een nieuw begin op alle niveaus: in ons hart, in onze directe omgeving, in ons land, over heel de wereld. Een wereld vrij van het virus van egoïsme. Kerstmis kondigt de geboorte aan van een nieuw menstype en van een nieuwe geboorte van de Geest in elk van ons. Verschenen is de mildheid en menslievendheid van onze God.

Ik wens u een Zalig Kerstfeest…

Namens het pastorale team,
Diaken Albert Soeterboek